Archief van
Tag: zorg

Een gevoel van ruimte (schrijfveer)

Een gevoel van ruimte (schrijfveer)

Het zijn rare gedachten, die in mijn hoofd rondtollen en ik vraag me af of ik ze ooit kan uitspreken. Ik gok van niet. Daarom schrijf ik ze maar op.
Een gevoel van ruimte is ontstaan na het overlijden van mijn moeder. Hoezeer ik ook van haar heb gehouden en hoezeer ik haar ook mis, haar vertrek heeft mijn leven niet alleen verlies gebracht maar ook lucht.
Nee, mijn moeder was niet lastig en niet vervelend. In het geheel niet. Mijn moeder, zelf geen uitgebreide scholing of opleiding genoten, bezat van nature een brede kijk op zaken en de mogelijkheid om problemen en situaties kubusmatig, dat wil zeggen langs alle zijden, te bekijken. Tot slot bezat ze een groot talent voor muziek en was haar grote liefde het begrip ontwikkeling en dan in de meest brede vorm.
De ruimte die ik beschrijf ervaar ik als figuurlijk. Zonder mijn moeder ben ik het kind niet meer. Vlak na het overlijden van mijn moeder voelde het verwezen als onwennig, al was ik geen jong kind meer en geruime tijd volwassen geweest. Doordat mijn moeder gedurende mijn leven tevens mijn buurvrouw is geweest ben ik tot het besef gekomen dat ik nooit echt ben uitgevlogen vanuit het ouderlijk nest. Zodoende werd mijn kinderrol jaarlijks verlengd met enkele drama’s in meerdere bedrijven.
Ik mis mijn moeder verschrikkelijk, betrap mezelf regelmatig op het feit dat ik de tussendeur in ons ruime huis wil openen om haar iets te vertellen. Soms wil ik mijn moeder opbellen. Bij groot nieuws bijvoorbeeld, zoals het heuglijke feit dat mijn kind nog niet zo lang geleden voor zijn rijbewijs is geslaagd en nu regelmatig fijne ritjes rijdt, wil ik het liefst met haar delen en dat gaat niet meer. Dat doet pijn maar het is niet meer schrijnend, zoals een verse schaafwond kan zijn.
Wat meetelt in de zegening van mijn verdriet is, dat ik steeds meer schrijnende verhalen hoor over vaders en moeder van vrienden, collega’s en andere bekenden. Ouders die tot dan toe altijd gezond waren, zijn ineens overvallen door ziekte en soms zelfs door overlijden. De wanhoop over alle regels in de zorg onder de verzorgers, meestal de kinderen, is groot. Elk jaar immers veranderen de routes in het zorglandschap, worden regels en de kleine lettertjes vervangen door nog ingewikkelder passages, meestal opgesteld door twee Kamers in Den Haag, in samenwerking met een handje zorgverzekeraars.
Ik prijs me ondanks mijn verlies gelukkig met het feit dat ik me nooit meer zorgen hoef te maken over het welzijn van mijn moeder. Waar ze ook is, ik ga ervan uit dat ze het goed heeft ergens op een wolkje en dat ze -waar dan ook- zicht houdt op wat ik met mijn gezin beleef en meemaak.
En dat geeft mij een gevoel van ruimte.

Thuis

Thuis

Op oudejaarsdag 2015 bezochten we de andere moeder, miss Alzheimer. Tussen de vlagen van verwarring en totale paniek wilde ze graag bespreken wat er moest gebeuren wanneer ze zou komen te overlijden. Een niet alledaagse dag voor een niet alledaags gesprek.
Nu was dat bespreken wat lastig, want ten eerste kwamen de zinnen er niet volledig uit. Ten tweede was niet zeker, of haar wensen vervuld konden worden want feitelijk was er sprake van wilsonbekwaamheid, al stond dat nergens genoteerd. Het gesprek verliep moeizaam; de ene keer gaf ze glashelder antwoord, de andere keer bleef het antwoord hangen onderweg, richting spraakcentrum.
Twee zaken rondom haar overlijden werden glashelder. Ze wilde niet begraven worden. Maar wat ze met de as wilde, daar kwam ze in eerste instantie niet uit. Tot haar gezicht oplichtte en ons aankeek. Mocht ze in de tuin staan, net als #mams? In een huisje van klei? Het leek ons een prachtige wens. Wel spraken we af, dat we tussen de twee urnen een perkje of stukje vrij zouden houden. Tegen het ruziemaken, want mijn schoonmoeder kon af en toe redelijk uit de bocht schieten. Ze keek ons met glimmende oogjes aan, lachte schaterend en gaf ons gelijk.
Mijn schoonmoeder kwam er niet uit of ze nou een mandoline op de urn wilde hebben of een uil. Allebei was het goed. Als er maar een mandoline of een uil op stond. Dat dus. En die dingen, met snaren en een snavel, dat moest ook op de kaart. Oh, en de hondjes ook. In haar kriebelige handschrift, dat in het Alzheimer tijdperk veel weg had van hiërogliefen, schreef ze dat ze een fijn leven had gehad. Het papiertje smokkelden we mee.
In april kwam miss Alzheimer vrij onverwacht – en vrij vlot na haar plotselinge  verhuizing- te overlijden. In overleg werd besloten, dat alles naar haar wens zou geschieden. Afscheid in kleine kring en de uiteindelijke uitvaart in wat je kunt noemen intieme kring. Met uitsluitend de personen, die mijn schoonmoeder tot haar overlijden terzijde hebben gestaan.
Voor de tweede keer in mijn leven vertrok ik –dit keer samen met de #handigeman- naar de Zuidoostbeemster, richting Bob Ernsting, de kunstenaar die prachtige schalen maakt, keramische werken voor in de tuin, theeserviezen en…. urnen.
 In 2013 maakte Bob  het zonnebloem huisje voor mijn moeder. Hij wist het nog en vond het een meer dan bijzonder idee, dat hij nu ook een huisje voor de andere moeder mocht ontwerpen voor in de tuin.
De wens van miss Alzheimer werd voorgelegd. Met in het achterhoofd, dat de urn ongeveer dezelfde vorm en belijning zou moeten krijgen als die van mijn moeder maar wel met een compleet eigen identiteit. Om passend apart bij elkaar te kunnen staan in de tuin. Alternatief samenwonen, met een stukje eigen ruimte ertussen.
Eind juli was de urn klaar. Toen we hem gingen ophalen, waren manlief en ik beiden geraakt door de schoonheid van het resultaat, dat mooier was geworden dan we hadden kunnen bedenken. Het uiltje, prominent en toch bescheiden aanwezig op de urn, heeft een heldere blik die van mijn schoonmoeder had kunnen zijn. De takken die de urn omstrengelen, zijn van dezelfde vorm geworden als de takken op de urn van #mams. Het past, het voegt, het is af.
Onlangs hebben we in besloten kring, de as van #missAlzheimer overgegoten naar de urn. Een vreemd karwei, dat ik hier verder niet zal beschrijven. Het voelde goed. Daarna hebben we miss Alzheimer naar haar plekje in de tuin gedragen en op een mooie sokkel gezet.
Vanuit mijn keukenraam kan ik beide urnen zien en soms kan ik beide moeders een beetje zien glimlachen.
Voor meer info over de urnen, bezoekBob Ernsting of Urnen van keramiek20160807_113725
20160807_113741